
PRO-ENVIR CO., LTD.
Water & Wastewater Treatment Specialist Company
คำถาม: ใช้ EM Ball (ก้อนจุลินทรีย์) บำบัดน้ำเน่าเสียได้จริงหรือไม่?
คำตอบ: ไม่แนะนำให้ใช้ EM Ball บำบัดน้ำเน่าเสียทั่วไป เพราะอาจทำให้น้ำเสียหนักกว่าเดิม ตามหลักวิศวกรรมสิ่งแวดล้อม น้ำเน่าเสียมีจุลินทรีย์ประจำถิ่นอยู่ในปริมาณสูงอยู่แล้ว ปัญหาที่แท้จริงคือการขาดออกซิเจน (DO ต่ำใกล้ 0 mg/L) และการสะสมของสารอินทรีย์ ไม่ใช่การขาดจุลินทรีย์
ค่า DO คืออะไร?
DO (Dissolved Oxygen) คือค่าออกซิเจนที่ละลายอยู่ในน้ำ มีหน่วยเป็นมิลลิกรัมต่อลิตร (mg/L) เป็นตัวชี้วัดสำคัญของคุณภาพน้ำ เพราะสัตว์น้ำและจุลินทรีย์ที่ใช้ออกซิเจนในการย่อยสลายสารอินทรีย์ต้องอาศัยออกซิเจนที่ละลายอยู่ในน้ำนี้ในการดำรงชีวิต
-
DO ต่ำใกล้ 0 mg/L: น้ำเน่าเสีย เกิดสภาวะไร้อากาศ มีกลิ่นเหม็น สัตว์น้ำอยู่ไม่ได้
-
DO มากกว่า 2.0 mg/L: มีออกซิเจนสำรองเพียงพอสำหรับการย่อยสลายสารอินทรีย์ เป็นเกณฑ์ขั้นต่ำที่ใช้ EM Ball ได้อย่างปลอดภัย
-
DO สูง: น้ำสะอาด ไหลเวียนดี มักพบในแหล่งน้ำเปิดหรือบ่อที่มีเครื่องเติมอากาศ
เมื่อจุลินทรีย์ย่อยสลายสารอินทรีย์ จะดึงออกซิเจนจากน้ำไปใช้ ยิ่งมีสารอินทรีย์มาก ค่า DO ยิ่งลดลง
EM Ball ทำจากรำข้าว แกลบ ปุ๋ยหมัก หรือกากน้ำตาล ซึ่งเป็นสารอินทรีย์ที่เพิ่มค่า BOD/COD ให้แหล่งน้ำ เมื่อจุลินทรีย์ย่อยสลายสารเหล่านี้จะใช้ออกซิเจนละลายน้ำเพิ่ม ทำให้ DO ลดลงเร็ว เกิดสภาวะไร้อากาศ ก๊าซไข่เน่า (H₂S) และมีเทน (CH₄) กลิ่นเหม็นรุนแรงขึ้น และสัตว์น้ำอาจขาดออกซิเจนเฉียบพลัน
EM Ball ใช้ได้เฉพาะกรณีที่มีเงื่อนไข:
-
แหล่งน้ำที่มี DO สูงกว่า 2.0 mg/L เช่น คลองที่ไหลเวียนดี หรือบ่อที่มีเครื่องเติมอากาศ
-
เพื่อย่อยสลายเลนก้นบ่อ (Sludge Conditioning) ในบ่อดินหรือบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำที่น้ำด้านบนยังใส
-
ใช้ก้อนที่หมักและตากแห้งสนิท ไม่มีกลิ่นบูดเน่า และแบ่งใส่ทีละน้อยเพื่อไม่ให้ภาระ BOD เพิ่มกะทันหัน
-
ห้ามใช้ในน้ำนิ่ง คล้ำ มีกลิ่นเหม็นเน่า (DO ≈ 0 mg/L)

วิธีแก้น้ำเน่าเสียที่ถูกต้อง:
-
เติมอากาศ (Aeration) เช่น ใช้กังหันน้ำ เพื่อเร่งจุลินทรีย์ธรรมชาติให้ย่อยสลายสารอินทรีย์
-
ตัดต้นเหตุ (Source Control) ควบคุมและลดการปล่อยขยะ สารอินทรีย์ และน้ำเสียลงแหล่งน้ำ
-
ระบายถ่ายเทน้ำ (Flushing) เพื่อลดความเข้มข้นของสารสกปรก