PRO-ENVIR CO., LTD.

องค์ประกอบของน้ำเสีย: น้ำเสียประกอบด้วยสารปนเปื้อนหลากหลายชนิด ซึ่งสามารถแบ่งออกเป็นหมวดหมู่สำคัญดังนี้

• สารอินทรีย์:

สารอินทรีย์ ได้แก่ คาร์โบไฮเดรต โปรตีน ไขมัน เช่น เศษข้าว ก๋วยเตี๋ยว น้ำแกง เศษใบตอง พืชผัก ชิ้นเนื้อ ซึ่งสามารถถูกย่อยสลายได้โดยจุลินทรีย์ที่ใช้ออกซิเจน กระบวนการย่อยสลายนี้ทำให้ระดับออกซิเจนละลายน้ำลดลง อาจเกิดสภาพเน่าเหม็นได้ ปริมาณของสารอินทรีย์ในน้ำนิยมวัดด้วยค่าบีโอดี (BOD) เมื่อค่าบีโอดีในน้ำสูง แสดงว่ามีสารอินทรีย์ปะปนอยู่มาก และสภาพเน่าเหม็นจะเกิดขึ้นได้ง่าย ตามข้อกำหนดมาตรฐานของระบบบำบัดน้ำเสียสำหรับโรงงานนั้น น้ำทิ้งก่อนปล่อยไปยังแหล่งน้ำธรรมชาติต้องมีค่า BOD ไม่เกิน 20 มิลลิกรัมต่อลิตร นอกจาก BOD แล้วยังมีค่า COD (Chemical Oxygen Demand) ซึ่ง คือค่าปริมาณออกซิเจนทั้งหมดที่ใช้ในการย่อยสารอินทรีย์ด้วยวิธีการทางเคมี โดยน้ำที่มีค่า COD สูงแสดงว่ามีความสกปรกมาก ค่ามาตรฐานของระบบบำบัดน้ำเสียโรงงาน กำหนดไว้ว่าน้ำทิ้งก่อนปล่อยลงสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ ต้องมีค่า COD ไม่เกิน 120 มิลลิกรัมต่อลิตร

• สารอนินทรีย์และโลหะหนัก: 

สารอนินทรีย์ ได้แก่ แร่ธาตุต่างๆ ที่อาจไม่ทำให้เกิดน้ำเน่าเหม็น แต่อาจเป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิต ได้แก่ คลอไรด์ ซัลเฟอร์ นอกจากนี้ โลหะหนักและสารพิษ อาจอยู่ในรูปของสารอินทรีย์หรืออนินทรีย์และสามารถสะสมอยู่ในวงจรอาหาร เกิดเป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิต เช่น ปรอท โครเมียม โลหะหนักมักสะสมอยู่ในห่วงโซ่อาหาร เมื่อมนุษย์บริโภคเข้าไปโดยตรงหรือโดยอ้อม เช่น บริโภคผัก ผลไม้ และเนื้อสัตว์ก็จะเข้ามาสะสมในร่างกายทำให้เกิดอันตรายได้ โลหะหนักที่พบบ่อย ได้แก่ ปรอท ตะกั่ว แคดเมียม สารหนู และโครเมียม ซึ่งล้วนเป็นสารที่ไม่สลายตัวง่ายและสะสมในสิ่งแวดล้อมได้ยาวนาน

• เชื้อโรคและจุลินทรีย์:

โดยทั่วไปเชื้อโรคที่พบในน้ำเสียที่ก่อให้เกิดโรคต่อมนุษย์ได้ มี 4 ชนิด คือ แบคทีเรีย ไวรัส โปรโตซัว และพยาธิ โดยมีสาเหตุมาจากอุจจาระของมนุษย์ปนมากับน้ำเสีย เชื้อโรคเหล่านี้อาจก่อให้เกิดโรคติดเชื้อต่างๆ เช่น อหิวาตกโรค ไทฟอยด์ บิด และโรคระบบทางเดินอาหารอื่นๆ โรคติดเชื้อจากสิ่งขับถ่ายสามารถติดต่อสู่คน มี 2 วิธี คือ เกิดจากเชื้อโรคที่อยู่ในสิ่งขับถ่ายของบุคคลหนึ่งแพร่กระจายออกสู่สิ่งแวดล้อมแล้วเข้าสู่บุคคลอื่น และเกิดจากเชื้อโรคจากสิ่งขับถ่ายเข้าทางปาก โดยที่สัตว์พาหนะ เช่น หนูหรือแมลงต่างๆ

• สารแขวนลอยและของแข็ง:

ปริมาณของแข็งหมายถึงปริมาณสารต่างๆ ที่มีอยู่ในน้ำเสีย ทั้งแบบไม่ละลายน้ำและที่ละลายน้ำ ของแข็งบางชนิดมีน้ำหนักเบาและแขวนลอยอยู่ในน้ำ บางชนิดหนักและจมตัวลงเบื้องล่าง สารแขวนลอยทำให้น้ำขุ่นและลดการซึมผ่านของแสงสู่แหล่งน้ำ ส่งผลต่อการสังเคราะห์แสงของพืชน้ำ ค่ามาตรฐานสำหรับระบบบำบัดน้ำเสียสำหรับโรงงานนั้น ต้องมีของแข็งแขวนลอยไม่เกิน 20 มิลลิกรัมต่อลิตร การควบคุมปริมาณของแข็งแขวนลอยเป็นสิ่งสำคัญในการรักษาคุณภาพแหล่งน้ำ

• ไขมันและน้ำมัน: 

ไขมันและน้ำมันเป็นเอสเทอร์ชนิดหนึ่งซึ่งมีอยู่ในธรรมชาติ โดยน้ำมันและไขมันที่พบอยู่ในน้ำส่วนใหญ่ มักจะพบในน้ำทิ้งหรือน้ำเสีย ได้แก่ น้ำมันและไขมันจากพืชและสัตว์ สบู่ ผงซักฟอก สารเหล่านี้มีน้ำหนักเบาและลอยน้ำ ทำให้เกิดสภาพไม่น่าดูและปิดออกซิเจนจากอากาศสู่แหล่งน้ำ ส่งผลให้สัตว์น้ำขาดออกซิเจน

ผลกระทบของน้ำเสีย : น้ำเสียส่งผลกระทบในหลายมิติ ทั้งต่อสิ่งแวดล้อม สุขภาพอนามัย และเศรษฐกิจ

• ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

น้ำเสียมีสีและกลิ่นที่น่ารังเกียจ ไม่สามารถใช้อุปโภคและบริโภคได้ และเป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตทั้งในน้ำและในบริเวณใกล้เคียงทำให้เสียความสมดุลทางธรรมชาติ เกิดผลกระทบต่อระบบนิเวศและสิ่งแวดล้อม
น้ำเสียทำให้สัตว์น้ำลดปริมาณลง น้ำเสียที่เกิดจากสารพิษอาจทำให้ปลาตายทันที ส่วนน้ำเสียที่เกิดจากการลดต่ำของออกซิเจนละลายในน้ำถึงแม้จะไม่ทำให้ปลาตายทันที แต่อาจทำลายพืชและสัตว์น้ำเล็กๆ ที่เป็นอาหารของปลา นอกจากนี้ น้ำเสียยังทำลายแหล่งเพาะวางไข่ของปลาเนื่องจากการตกตะกอนของสารแขวนลอยในน้ำเสียปกคลุมพื้นที่วางไข่
แหล่งน้ำที่เสียสมดุลและขาดการไหลเวียนของน้ำมักเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ของแมลงและสัตว์ที่อาจเป็นพาหะนำโรค สภาพเช่นนี้ส่งผลต่อความหลากหลายทางชีวภาพและทำลายระบบนิเวศน์ของแหล่งน้ำ

• ผลกระทบต่อสุขภาพอนามัย

การปนเปื้อนในแหล่งน้ำมักเกิดจากการทิ้งของเสียจากคนในชุมชน ไม่ว่าจะเป็นขยะ เศษอาหาร ของเสียจากร่างกาย และสารเคมีจากของใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น ผงซักฟอก สบู่ และน้ำยาทำความสะอาด นอกจากนี้ การทำอุตสาหกรรมอาจทิ้งสารพิษและสารเคมีอันตราย เช่น โลหะหนัก ปุ๋ยเคมี และยาฆ่าแมลง
น้ำเสียเป็นอันตรายต่อสุขภาพอนามัยของประชาชน เพราะเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ของเชื้อโรคและเป็นพาหนะนำโรคต่างๆ สู่มนุษย์ สัตว์ และพืช โรคที่เกิดจากน้ำเสีย ได้แก่ โรคอหิวาตกโรค ไทฟอยด์ บิด และเป็นแหล่งเพาะเชื้อยุงซึ่งเป็นพาหะของโรคบางชนิด เช่น มาเลเรีย ไข้เลือดออก สารมลพิษที่ปะปนในแหล่งน้ำ ถ้าเราบริโภคทำให้เกิดโรคต่างๆ เช่น โรคมินามาตะ เกิดจากการรับประทานปลาที่มีสารปรอทสูง โรคอิไต-อิไต เกิดจากการได้รับสารแคดเมียม มากกว่า 20% ของการสัมผัสสารตะกั่วทั้งหมดในเด็กเกิดจากการบริโภคน้ำที่ปนเปื้อน

• ผลกระทบทางเศรษฐกิจ

น้ำเสียทำลายทัศนียภาพ โดยเฉพาะแหล่งน้ำที่ใช้ในการคมนาคมและแหล่งท่องเที่ยว ส่งผลกระทบต่อรายได้จากการท่องเที่ยวและการประมง น้ำเสียทำให้เกิดผลเสียหายต่อการประมงและเศรษฐกิจ
น้ำเสียเป็นปัญหาต่อกระบวนการผลิตน้ำประปา ทำให้สิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายในการปรับปรุงคุณภาพน้ำเพิ่มมากขึ้น แหล่งน้ำที่เสื่อมโทรมไม่สามารถใช้เป็นแหล่งน้ำดิบสำหรับผลิตน้ำประปาได้ ส่งผลให้ต้องลงทุนสูงขึ้นในการบำบัดน้ำ นอกจากนี้ยังต้องใช้งบประมาณในการดูแลรักษาสุขภาพของผู้ที่ได้รับผลกระทบจากน้ำเสีย

สถานการณ์ปัญหาน้ำเสียในปัจจุบัน : สถิติที่น่าตกใจคือ น้ำเสียในโลกมากกว่า 80% ไหลกลับสู่สิ่งแวดล้อมโดยไม่ได้รับการบำบัดหรือนำกลับมาใช้ใหม่ องค์การสหประชาชาติเผยว่าน้ำเสียมากกว่า 80% ของโลกไหลสู่สิ่งแวดล้อมโดยไม่ผ่านการบำบัดหรือนำกลับมาใช้ใหม่ ยิ่งไปกว่านั้นในประเทศที่ด้อยพัฒนา ตัวเลขดังกล่าวอาจสูงถึง 95%